1.GİRİŞ
Teknik analizde hareketli ortalamalar, trend dönüşlerini ve güçlü hareketleri yakalamak için en çok kullanılan araçlardan biridir. Ben de bu yazıda, Borsa İstanbul’daki (BIST) 15 hisse için TEMA (Triple Exponential Moving Average) kesişimlerini temel alan bir stratejiyi test ettim.
Amacım şuydu: Son 3 yılda, 100 TL ile bu stratejiyle işlem yapsaydım ne olurdu? Hangi TEMA çifti en iyi sonucu verirdi?
Sonuç tablosu ve kaynak kodları için ==> https://github.com/thinkoptimize/tema-crossover-fibonacci-bist
2.TEMA (Triple Exponential Moving Average) Nedir?
TEMA, klasik EMA’dan daha az gecikmeyle trendi yakalamaya çalışan bir göstergedir. Formülü 3 aşamalı EMA üzerinden türetilir:
TEMA=3×EMA1−3×EMA2+EMA3
Bu sayede hem trendi takip eder, hem de fiyat hareketlerine EMA’ya göre daha hızlı tepki verir. Tradingview üzerinde ücretsiz kullanılabilir.
3.Kullanılan Periyotlar ,Kombinasyonlar ve Strateji Kuralları
Stratejide şu TEMA periyotlarını kullandım: 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144 . Bu sayı dizisi, Fibonacci dizisinden geliyor. Fibonacci dizisi, her sayının kendinden önceki iki sayının toplamı olduğu ünlü bir matematiksel dizidir:
Teknik analizde Fibonacci sayıları;
- Doğal ritimleri ve piyasa psikolojisini yansıttığı düşüncesiyle,
- Destek/direnç seviyeleri,
- Hareketli ortalama periyotları,
- Geri çekilme seviyeleri (retracements)
gibi alanlarda uzun yıllardır kullanılır.
Piyasa katılımcılarının bir kısmı bu sayılara göre göstergelerini ayarladığı için, aynı seviyeler etrafında kolektif davranış oluşur. Bu da teknik göstergelerin “kendi kendini gerçekleştiren” bir etki yaratmasına yol açabilir.
Ben de bu çalışmada, kısa (5, 8, ) – orta (21, 34) – uzun (55, 89) periyotlu TEMA kombinasyonlarını Fibonacci mantığıyla kurarak, trendleri farklı zaman ölçeklerinde yakalamayı hedefledim. Strateji kuralı oldukça basit :
- AL ➡ Kısa TEMA, Uzun TEMA’nın üstüne çıktığında (yukarı kesişim)
- SAT ➡ Kısa TEMA, Uzun TEMA’nın altına indiğinde (aşağı kesişim)
Yani bu tamamen klasik “MA crossover” mantığı ama TEMA ile yapılıyor.
4.Sermaye & İşlem Varsayımları
Başlangıç sermayesi: 100 TL , Long-only (sadece alım yönlü), aynı anda tek pozisyon ,Komisyon / slipaj: 0 (ilk testte basitleştirmek için) , Pozisyon büyüklüğü: Tam sermaye , Giriş & çıkış fiyatı: Kapanış fiyatı
5.Backtest Süreci
5.1. Veri Toplama:
Yahoo Finance üzerinden BIST100 hisselerinden 15 tanesinin son 3 yıllık günlük verisi çekildi. Her hisse ayrı bir Excel dosyasına kaydedildi.
5.2.TEMA Hesaplama:
Her hisse için 21 farklı kısa–uzun TEMA çifti hesaplandı.
5.3.Sinyal Üretimi:
Yukarı/aşağı kesişimler tespit edilerek al–sat sinyalleri çıkarıldı.
5.4.Simülasyon:
Her sinyalde tam sermaye ile alım satım yapıldı, işlem sayıları ve getiriler kaydedildi.
5.5.Performans Ölçümleri:
Aşağıdaki temel metrikler hesaplandı:
- İşlem Sayısı
- Kazanan İşlem Sayısı
- Kaybeden İşlem Sayısı
- Kazanma Oranı (%)
- Final Sermaye (TL)
- Yıllık Bileşik Getiri (CAGR)
- Maksimum Düşüş (MaxDD)
6.Max Drawdown Nedir?
MaxDD, sermayenin bir zirveden en büyük düşüşünü ölçer.
Örneğin:
- 100 TL → 150 TL → 120 TL
→ MaxDD = (120 − 150) / 150 = −%20
Yani stratejinin “en kötü döneminde” yaşanan düşüşü gösterir. Risk ölçümünde çok önemli bir metriktir.
7. Bu proje için gelecekteki geliştirme adımları ne olabilir ?
- TEMA + ADX filtresi eklenebilir (trend gücü filtresi)
- Çeyreklik ,yıllık VWAP eklenerek gürültü azaltılabilir. (Benim genel stratejim bu. Tradingview üzerinde siz de deneyebilirsiniz)
- Farklı zaman dilimleri (4 saatlik, haftalık) denenebilir
- Dönemsel analiz (örneğin kriz zamanlarında nasıl davranıyor?) yapılabilir
- Kombinasyonlar “optimize” edilip sabit parametrelerle forward test yapılabilir
8. Sonuçlar
Geriye dönük sonuçlar, kısa–uzun TEMA çiftlerinin davranışını tutarlı bir şekilde ayrıştırıyor: Çok kısa kombinasyonlar (özellikle 5–8, 5–13, 5–21) hemen her hissede yüksek işlem frekansı üretirken kârlılıkta ya zayıf ya da dalgalı kalıyor (ör. FROTO, ALARK, BRYAT).
Buna karşılık orta–uzun banttaki çiftler —özellikle 13–55, 21–55, 34–55 ve daha uzun 34–144, 55–89— birden fazla hissede daha yüksek final sermaye/CAGR ve daha dengeli win-rate veriyor
FROTO’da 34–144 (%46,6 CAGR), 34–55 (%42,6) ve 21–89 (%40,7) öne çıkarken; ISMEN’de 13–55 olağanüstü bir performans gösteriyor (CAGR ~%123), MGROS’ta 13–55 / 21–34 / 34–55 demeti birlikte güçlü; ANHYT ve ANSGR gibi isimlerde de uzun TEMA’lar (21–89, 34–89, 55–89) trend-takip karakteriyle çarpıcı sonuçlar üretiyor. Özetle, Fibonacci periyotlu TEMA’larda “kısa → gürültü, orta/uzun → trend” ayrımı net: 13–55, 21–55, 34–55 gibi kombinasyonlar, işlem sayısını makul tutup getiriyi kalıcılaştırma eğiliminde. Bundan sonraki adımda, raporlama tarafında işlem sayısı eşiği (ör. ≥5) ve komisyon/slippage entegrasyonu ile sonuçların sağlamlığını ölçmeyi; model tarafında da out-of-sample/forward test ve hisse/sektör bazlı dağılım ile portföy düzeyinde 2–3 “omurga” kombinasyon (ör. 13–55 + 21–55 + 34–55/34–144) belirlemeyi öneririm.
Sonuç tablosu ve kaynak kodları için ==> https://github.com/thinkoptimize/tema-crossover-fibonacci-bist
Bu çalışma, yalnızca teknik analiz göstergelerine dayalı algoritmik stratejilerin Python diliyle modellenmesini ve tarihsel veriler üzerinden test edilmesini amaçlamaktadır. Burada sunulan içerikler, hiçbir şekilde yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Yatırım kararlarınızı verirken, makroekonomik koşullar, şirket temelleri, sektörel dinamikler ve kişisel risk profiliniz gibi çok yönlü faktörleri dikkate almanız önem arz etmektedir.
görüşleriniz değerli ===> thinkoptimize@yandex.com
